چند وقت پیش در بین جمع دوستانم مسئله ای پیش آمد کرد که منجر به بروز سوالی در ذهن من شد .
چون تعدادمان به نسبت رابطه ی تنگاتنگ و صمیمانه ی دوستانه کمابیش زیاد است، بین خودمان که تقریبا یک گروه منسجم بودیم – و هستیم - آیین نامه ای منعقد کردیم که یکی از بند های آن این بود که تصمیم گیری های مربوط به منافع گروه باید به تصویب دوسوم اعضا برسد .
یکی دوماه پیش بود که در جمع دوستان وقتی پیش نهادی در مورد مسئله ای مطرح شد همه متفق القول با آن موافقت کردیم . هفته ی بعد یکی از اعضا آن تصمیم را اعمال کرد . اما اغلب اعضا به او انتقاد و اعتراض کردند که چرا بدون این که آن پیش نهاد از تصویب اعضا بگذرد آن را اعمال کرده است .
نمی دانستم چه موضعی باید بگیرم . هم این که همه آن پیش نهاد را تایید کرده بودند و هم این که واقعا رای گیری انجام نشده بود. من در حمایت های محتاطانه ام از دوست مذکور این توجیه را می آوردم که اهمیت اجماع با رایی که از تصویب تک تک اعضا بگذرد بیشتر باید باشد !
از آن جا این سوال برای من مطرح شد که آیا مشروعیت رایی که با اجماع کلیه ی اعضا به دست می آید بیشتر و پر اهمیت تر است و یا رایی که با مخالف ها و ممتنع ها و موافق ها به تصویب می رسد؟
نظر خودم هنوز بر روی رای اجماعی است زیرا رای تصویبی می تواند با اختلاف یک رای نتیجه را به نفع یک طرف عوض کند و در اصل مشروعیتی نمی تواند داشته باشد . اما در اجماع این طور نیست.
یکی از دوستانم – کیوان مهرگان – در این باره نظری داد . او با مثال مجلس که مثال خوبی بود پاسخ داد :
اجماع رای ایست که اعضا نسبت به یک موضوع می دهند اما تصویب رای ایست که اعضا نسبت به دو موضوع و بیشتر انجام می دهند . یعنی از بین دو موضوع یکی را انتخاب می کنند . پس این دو اصلا ربطی به هم ندارند .
البته این نظر او بود. اما خودم از بالا که به این دو مدل رای گیری نگاه می کنم محکم بودن و قاطع بودن رای اجماعی برایم مشروع تر و مهم تر است.